คำอธิบายของพรรณไม้
พรรณไม้ : มะเม่าหลวง
Thai Blueberry
Antidesma puncticulatum Miq.
EUPHORBIACEAE
หมากเม่า หรือ มะเม่า,ต้นเม่า,เม่า,หมากเม่าหลวง,มะเม่าหลวง,หมากเม้า,มัดเซ,เม่าเสี้ยน,มะเม่าขน,หมากเม่า,เม่าหลวง,มะเม่าไฟ
ลำต้น มะเม่า จัดเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ทรงหนาทึบ ความสูงของลำต้นมีตั้งแต่ประมาณ 2-20 เซนติเมตร มีอายุหลายปีลำต้นมีสีเทาแตกเป็นสะเก็ดและจะแตกกิ่งเป็นจำนวนมากตั้งแต่ระดับล่างขึ้นไป ลักษณะกิ่งค่อนข้างเล็ก แต่ใบดก
ใบ เป็นใบเดี่ยวออกแบบเรียงสลับ แผ่นใบรูปไข่หรือรูปรี กว้าง 3.5-4.5 เซนติเมตร ยาว 5-7 เซนติเมตร ปลายใบมน หรือ มีกิ่งแหลมเล็กตามสายพันธุ์ โคนมนกลมถึงหยักเว้า แผ่นใบบางถึงกิ่งหนา ขอบใบเรียบ ผิวใบเกลี้ยง หรือ มีขนเล็กน้อยตามเส้นใบหรือด้านหลังใบ มีเส้นแขนง ใบละ 5-8 เส้น มีก้านใบยาว 0.5-1 เซนติเมตร มีขนประปรายถึงหนาแน่น หูใบรูปลิ่มแคบยาว 4-6 มิลลิเมตร
ดอก ออกเป็นช่อยาว 1-4 เซนติเมตร บริเวณปลายกิ่งหรือตามซอกใบ ปลายยอดมีลักษณะคล้ายช่อดอกพริกไทย บนช่อมีดอกย่อยขนาดเล็กจำนวนมาก ดอกมีลักษณะสีครีม หรือ สีเขียวเป็นแบบแยกเพศต่างต้นและอยู่ต้นเดียวกัน โดยดอกเพศผู้มีช่อดอกยาว 4-6 เซนติเมตร ส่วนดอกมีขนาด 2-3 มิลลิเมตร ไม่มีกลีบดอก ส่วนดอกเพศเมียยาว 1.5-2 มิลลิเมตร
ผล ผลออกเป็นพวง ยาว 4-7 เซนติเมตร โดยแต่ละพวงจะมีผลเล็กๆ ขนาดค่อนข้างกลม หรือ รี ผิวมีขน มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 5 มิลลิเมตร ผลอ่อนสีขาว เขียวอ่อน หรือ เขียวเข้ม แล้วแต่สายพันธุ์ ผลอ่อนมีสีแดงคล้ำถึงดำ มีรสหวานอมเปรี้ยวและฝาด ด้านในผลมีเมล็ดขนาดเล็ก 1-2 เมล็ด
มีถิ่นกำเนิดในทวีปเอเชีย ทวีปแอฟริกา ทวีปออสเตรเลีย พบตามท้องถิ่นในประเทศไทย
การเพาะเมล็ด ชำกิ่ง
1. ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ
2. ผลรับประทานได้ มีรสเปรี้ยว โดยรับประทานเป็นผลไม้สดหรือแปรรูปเป็นน้ำผลไม้ ไวน์
แยม น้ำส้มสายชู
3. ลำต้น เนื้อไม้มีลวดลายสวยงาม และมีระดับความแข็งที่พอเหมาะ ช่วยให้แปรรูปได้ง่าย นิยมใช้เพื่อผลิตเป็นเฟอร์นิเจอร์
4. ผลที่สุกแล้วจะมีสารต้านอนุมูลอิสระสูงมาก ดีต่อการชะลอความเสื่อมของร่างกาย ช่วยบำรุงสายตา ช่วยปรับระบบขับถ่ายให้ดีขึ้น และยังลดความเสี่ยงที่จะเกิดโรคร้ายในระยะยาวด้วย
1. ผลสุกรับประทานสดหรือนำไปแปรรูปรับประทานช่วยฟอกโลหิต ขับเสมหะ ใช้เป็นยาระบาย บำรุงสายตา
2. เปลือกต้นและรากนำมาต้มน้ำดื่ม ใช้บำรุงกำลัง บำรุงไต แก้กษัยเส้นเอ็นพิการ แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย ขับเสมหะ ขับโลหิต ขับน้ำคาวปลา แก้มดลูกพิการ แก้ซางในเด็ก
3. ใบต้มกับน้ำอาบ ใช้แก้โลหิตจาง แก้อาการซีดเหลือง ช่วยให้เลือดไหลเวียนได้ดี
นำไปอังไฟแล้วนำมาประคบบริเวณที่เป็นแก้อาการฟกช้ำดำเขียว
4. ใบสดมาตำใช้พอกบริเวณที่เป็น รักษาแผลฝีหนองโดยนำ
5. ราก ใช้สำหรับทำยาแก้กษัย ขับปัสสาวะ พร้อมกับปรับสมดุลของสตรีเพื่อลดอาการตกขาว หรือจะใช้เป็นส่วนผสมสำคัญในยาอายุวัฒนะก็ได้