คำอธิบายของพรรณไม้
พรรณไม้ : หยีน้ำ
Pongamia Pinnata
Pongamia pinnata (L.) Pierre.
FABACEAE
กายี, ราโยด (ใต้), ปากี้ (มลายู-สงขลา)
ลำต้น เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก-กลาง สูง 5-15 เมตร เรือนยอดแผ่กว้าง ลำต้นมักคดงอ แตกกิ่งมาก เปลือกเรียบ สีเขียวแกมน้ำตาล ถึงน้ำตาลเทาคล้ำ
ใบ ใบ เป็นใบประกอบชั้นเดียว ยาว 10 - 20 เซนติเมตร เฉพาะก้านใบยาว 3-5 เซนติเมตร เป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงสลับใบย่อย 5 - 7 ใบ เรียงตรงข้ามกัน และที่ปลายก้านอีก 12 ใบ ใบย่อยรูปไข่ รูปขอบขนานหรือ รูปขอบขนานแกมรี ขนาด 3 - 10 x 5 - 15 เซนติเมตร เรียงจากเล็กไปหาใหญ่ ปลายใบเรียวแหลมฐานใบสอบ ขอบใบเรียบ ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้านเส้นใบ 8-10 คู่ ก้านใบย่อยยาว 0.7-1 เซนติเมตร
ดอก ออกเป็นช่อตามง่ามใบ แบบช่อกระจะ แต่ละช่อยาว 10-20 เซนติเมตร ประกอบด้วยดอกจำนวนมาก ดอกสีขาวก่อนที่จะเปลี่ยนเป็นสีชมพู วงกลีบเลี้ยงรูปถ้วย วงกลีบดอกรูปวงกลม ยาว 1-1.5 เซนติเมตร ออกดอกเดือนมกราคมถึงเดือนพฤษภาคม
ผล เป็นฝัก หนา โป่งออก รูปขอบขนาน โค้งเล็กน้อย ขนาด 2.5-3 x 5-7.5 เซนติเมตรปลายฝักมีจะงอยสั้น ๆ ผลเกลี้ยง เมื่อแก่สีน้ำตาล ไม่แตก มี 1-2 เมล็ด เมล็ดสีแดงคล้ำรูปโล่แกมรูปขอบขนาน ยาว 1.5 x 2 เซนติเมตร ติดผลช่วงเดือนกรกฎาคมถึงเดือนธันวาคม
เอเชียใต้และตะวันออกเฉียงใต้
เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง
เนื้อไม้ใช้ทำเครื่องดนตรี เสารั้ว ด้ามเครื่องมือ เครื่องใช้ในการเกษตร เครื่องมือประมงพื้นบ้าน ทำฟืน
เปลือก ต้มผสมเกลือให้มาก อมบ้วนปากแก้ปวดฟัน เลือดออกตามไรฟัน รำมะนาด แผลในปาก ต้มอาบน้ำให้เด็ก แก้โรคพยาธิ แก้หิดด้าน แก้โรคขาดสารอาหาร