คำอธิบายของพรรณไม้
พรรณไม้ : ชบา
Rose Mallow , Chinese Rose
Hibiscus rosa-sinensis L.
MALVACEAE
ชุมเบา (ปัตตานี), ใหม่ ใหม่แดง (ภาคเหนือ), บา (ภาคใต้) เป็นต้น โดยต้นชบานั้นมีต้นกำเนิดในประเทศจีน อินเดีย และในหมู่เกาะฮาวาย
ลำต้น ไม้พุ่มขนาดกลาง สูง 2-4 ม. ลำต้นเป็นไม้เนื้ออ่อน ลำต้นเหนือดิน ผิวหยาบ ขรุขระ เห็นข้อปล้องไม่ชัดเจน ต้นอ่อนสีเขียวแกมแดง ต้นแก่สีเขียวแกมดำ ส่วนเปลือกเหนียวมาก เป็นเมือกลื่น
ใบ ใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ ใบเรียงสลับ ใบเดี่ยว รูปไข่ กว้าง 5-9 เซนติเมตร ยาว 7-12 เซนติเมตร โคนใบมนหรือกว้าง ปลายใบแหลม ขอบใบหยักมนหรือ จักฟันเลื่อยหรือเว้าเป็น 3 พู แผ่นใบบาง สีเขียวเข้ม ก้านใบยาว 2-4 เซนติเมตร มีหูใบแบบ free lateral stipule
ดอก ดอกเดี่ยวออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง กลีบดอกชั้นเดียวถึงดอกซ้อน เส้นผ่านศูนย์กลาง 7-15 เซนติเมตร กลีบเลี้ยง 5 กลีบ สีเขียว กลีบดอก 5 กลีบ มีสีต่างๆ เช่น แดง ชมพู ส้ม ขาว เหลือง ปลายกลีบดอกมนและกลม ก้านเกสรเพศเมียและเพศผู้เชื่อมกันเป็นหลอดยาว โผล่พ้นกลีบดอก
ผล ผลเดี่ยวแบบ capsule สีน้ำตาล เมื่อแก่จะแห้งและแตกเป็น 5 แฉก
ถิ่นกำเนิดอยู่ในเขตร้อนชื้นแถบเอเชียตะวันออกและหมู่ เกาะดินเดียตะวันออก จีน อินเดียและฮาวาย
ขยายพันธุ์ด้วยการปักชำ การติดตา และการเสียบยอด
ปลูกเป็นไม้ประดับสวยงาม
1. รากสด 1 กำมือ นำมาโขลกให้ละเอียด ตำพอกแก้พิษฝี และอาการฟกบวม หรือใช้ต้มกับน้ำรับประทานเพื่อขับน้ำย่อยอาหาร ขับฤดูเสีย เป็นยาเจริญอาหาร
2. ใบชบา 5-10 ใบ นำมาล้างให้สะอาดแล้วตำรวมกับใบพุดตาน อัตราส่วนเท่ากันใช้พอก รักษาแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก ช่วยบำรุงผมให้ดกดำเงางาม ใช้พอกคางทูม เอามาทาตามผิวหนังจะทำให้ผิวหนังชุ่มชื้น และเป็นยาระบาย
3. เปลือกต้น รักษาโรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อรา
4. ดอก ใช้ปริมาณพอควร ชงกับน้ำ ใช้ดื่มเพื่อลดอาการไข้ ช่วยดับร้อนในร่างกาย แก้กระหาย แก้ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ บำรุงประจำเดือน ทำให้ผิวหนังชุ่มชื้น
5. ดอกแดงหรือใบอ่อน นำมาแกงเลียงกินเพื่อบำรุงน้ำนม
6. กลีบดอกนำมาย้อมผมและคิ้วให้เป็นสีดำ
7. น้ำคั้นจากกลีบชบา ดอกชบา ผสมกับน้ำมันโอลีฟ ในอัตราส่วนที่เท่ากันแล้วนำไปเคี่ยวให้น้ำระเหยจนหมด ใช้ทาที่ศรีษะเป็นยาบำรุงผม