คำอธิบายของพรรณไม้
พรรณไม้ : มะเฟือง
Star apple
Averrhoa carambola Linn.
OXALIDACEAE
เฟือง สะบือ
ลำต้น ไม้ยืนต้นขนาดกลางสูง 8-12 เมตร แตกกิ่งก้านสาขามาก ลำต้นสั้น เรือน ยอดแน่นทึบ ลำต้นสีน้ำตาลอมแดง ผิวขรุขระ
ใบ ใบประกอบแบบขนนก ออกเรียงสลับ แต่ละใบมีใบย่อย 3-11 ใบ ใบย่อยออกตรงข้ามกันหรือเรียงสลับกัน ใบย่อยรูปขอบขนาน แถบใบหอก กว้าง 2-3.5 เซนติเมตร ยาว 3-9 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบมัน ใบอ่อนสีเขียวอมแดง ใบย่อยตรงปลายใบมีขนาดใหญ่
ดอก เป็นช่อขนาดเล็ก โคนเชื่อมติดกัน ปลายแยก 5 กลีบ กลีบดอกสีชมพู ถึงม่วงแดงแต่ตอนโคนกลีบ สีซีดจางเกือบขาว ปลายกลีบโค้งงอน ออกตามซอกใบที่มีใบติดอยู่ หรือใบร่วงหลุดไปแล้วหรืออาจจะออกตามลำต้น กลีบเลี้ยงสีม่วงมี 5 กลีบ ปลายแหลม ก้านชูช่อดอกมีสีม่วง
ผล ผลรูปกลมรี อวบน้ำ มีสันเด่นชัด ลักษณะเป็นกลีบขึ้นเป็นเฟือง 5 เฟืองมองเห็นเป็นสันโดยรอบผล 5 สัน เมื่อผ่าตามขวางจะเป็นรูปดาว 5 แฉก ยาว 7-14 เซนติเมตร ผล ดิบสีเขียว ผลสุกสีเหลืองอ่อนอมส้ม เป็นมันลื่น เนื้อผลลักษณะชุ่มน้ำ รสหวานอมเปรี้ยว รับประทานได้ เมล็ด แบนสีดำ ยาวเรียวขนาด 0.5 เซนติเมตร มีหลายเมล็ด
แถบศรีลังกาและมะละกา
การตอนกิ่ง เป็นวิธีการที่เหมาะสมที่สุด การเพาะเมล็ด สามารถทำได้ แต่อาจพบการกลายพันธุ์ได้
1. ผลใช้ประกอบอาหารและเครื่องดื่มหรือนำไปดองได้ เช่น มะเฟืองดองทรงเครื่อง มะเฟืองแช่อิ่ม น้ำมะเฟื่อง มะเฟืองลองแก้ว ตำมะเฟืองน้ำปลาร้า เป็นต้น
2. ผลใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องสำอางที่ช่วยในการรักษาสิว ฝ้า บำรุงผิวพรรณ
3. น้ำคั้นจากมะเฟืองช่วยขจัดรังแคบนหนังศีรษะและสามารถช่วยลบรอยเปื้อนบนเสื้อผ้าและของใช้ต่าง ๆ ได้
1. ใบ แก้ไข้หวัด ปัสสาวะขัด แก้ปวด มีคำแนะนำให้ใช้ใบยอดของมะเฟือง รากหมาก และรากมะพร้าว มาต้มผสมกัน นำน้ำที่ได้มาดื่มใช้รักษาไข้หวัดใหญ่ นอกจากนี้ยังแนะนำให้ใช้ใบมะเฟื่องมาต้มน้ำอาบ เพื่อแก้ตุ่มคัน แก้เจ็บเส้นเอ็น ได้อีกด้วย
ใบและยอด นำมาบดละเอียด ใช้ทาตามตัวแก้อีสุกอีใส
2. ดอก นำมาต้มกับน้ำ น้ำที่ได้นำมาดื่มใช้ถอนพิษเฮโรอีน และแก้ไข้
3. ผล รับประทานสดใช้แก้คอแห้ง ลดการอักเสบ บวม แก้อาเจียน ขับปัสสาวะ และขับนิ่ว แก้บิด ขับระดู (ไม่ควรรับประทานประจำหรือบ่อยเกินไป) ใช้สระผมได้ดี บำรุงเส้นผม กำจัดรังแค
4. เมล็ด ใช้แก้ปวด ทำให้นอนหลับ ทำให้อาเจียน แก้ดีซ่าน
5. รากมะเฟื่องตากแห้ง 5 กรัม ชงกับน้ำร้อน 1 ถ้วยกาแฟ แล้วดื่มก่อนอาหารเช้า-เย็นใช้ดับพิษร้อน แก้ไข้ แก้ปวดศีรษะ แก้กระเพาะอาหารอักเสษ ลดอาการจุกแน่นหน้าอก
6 แก่นและราก ต้มกินแก้ท้องร่วง แก้เจ็บเส้นเอ็น
7. ยอด ต้มผสมกับรากมะพร้าว ดื่มแก้ไข้หวัดใหญ่